|
|
| 1579 |
 | | |  Egmond en Hoorne onthoofd
|
Voorzijde: Slagveld, twee ruiters en twee soldaten schild en zwaard, PRAESTAT PVGNARE PRO PATRIA
Keerzijde: Onthoofde lichamen van Egmont en Hoorne, hoofden op staken, QVAM SIMVLATA PACE DECIPE 1579
|
|
|
|
| 1583 |
 | | | Hollandse maagd en Philips |
Voorzijde: Maagd geketend in opdracht van Philps, leeuw schiet te hulp, 1583 VBI REX IN POPULUM TIRANNUS
Keerzijde: Hollandia geeft de koning de trouwring terug, POPULO IURE D. ET H. DIVORTIUM
|
|
Deze penning is één jaar voor de moord op Willem de Zwijger uitgegeven en symboliseert de belabberde betrekkingen tussen de Spaanse koning en de Noordelijke Nederlanden. Het volk in ketens (de voorzijde), de leeuw schiet te hulp. Op de keerzijde geeft de Nederlandse Maaagd haar verlovingsring terug aan Philips.
|
|
| 1584 |
 | | | Penning moord 1584 |
Voorzijde: Herdenkingspenning moord Delft 1584, ODIRVM SCERUS NON MANEBIT INVLIUM
Keerzijde: -, PASTOREM OCCIDIT.NEVOS.CREDITELVPO
|
|
Onder leiding van Willem van Oranje ontbrandde na de Unie van Utrecht (1579) de strijd om de Noordelijke Nederlanden. De prins werd in 1580 vogelvrij verklaard door Philips, waarna hij zijn leven niet meer zeker was. Op 10 juli 1584 werd hij op de Prinsenhof in Delft vermoord. Dit gebouw, nu het Mauritshuis, herbergt (naar verluid) nog steeds de sporen van deze aanslag.
Deze rekenpenning herdenkt deze historische gebeurtenis. Voorzijde Maurits links, Balthasar Geraerts gewapend, neemt hoed af, prins van Oranje rechts. Keerzijde koning met kudde schapen aangevallen door wolf in schapevacht.
Klik hierom een vergroting te zien
|
|
| 1586 |
 | | | Pacificatie van Brabant |
Voorzijde: Ooievaar staat nl op ploeg met poot omhoog met klaproos (?), kop rechts, VIGILIA . ET . LABORE in veld 15 - 86
Keerzijde: Gekroond wapenschild Philips II, keten Gulden vlies, G POVR LA CHAM D COMPT EN BRA
|
|
Spaanse pacificatie van Brabant. In 1586 had Parma vrijwel heel het gebied ten zuiden van de grote rivieren in handen. Omdat Philips zich ging bezig houden met de strijd van Spanje tegen Engeland werd Parma teruggeroepen
|
|
| 1591 |
 | | | Maurits verovert Gelderse steden |
Voorzijde: Leeuw met geheven zwaard en takkenbos nl, FECIT . MAGNA . QVI . POTENS . EST
Keerzijde: Ster boven, tekst in veld, onderin F.F. ----- CIC IC XCI, ZVTPHAN DAVEN HVLST NOVIOM LIB REST CASTEL PLVR CAP HOST EX BAT FVGSEN FOED PROV
|
|
Sinds het succes met het Turfschip van Breda (1590) hadden de staten de wind in de rug. Parma werd teruggeroepen door Philips, om in Frankrijk orde op zaken te stellen. Maurits en Oldebarneveld maakten intussen van de gelegenheid gebruik, om het leger te versterken. In 1591 veroverden Maurits en Willem Lodewijk de steden Nijmegen, Zutphen, Deventer, Hulst en Delfzijl. Op de voorzijde van deze rekenpenning (of Jeton) zien we de een fiere Nederlandse Leeuw met getrokken zwaard en takkenbos de vijdand te lijf gaan. De keerzijde van deze penning verhaalt van de succesvolle operatie.
|
|
| 1596 |
 | | | Penning met schildwacht |
Voorzijde: Executie van Egmont en Hoorne, SIMVLATA PAX EXITIVM PARIT
Keerzijde: Schildwacht op toren, 15 roos 96 VIGILANDO PAX FIRMATVR
|
|
|
|
| 1597 |
 | | | Slag bij Turnhout |
Voorzijde: Zwemmende leeuw in gekroond gedecoreerd schild boven water, (..)OM (..)ANE . DEI . OPERA
Keerzijde: tekst in veld, onder 1597, (..)HISP ANT AH (.) O )..)MIC (..)M(..)ALPINIANO(..) ER(..)IO MEVRSA ANNIVERSIS QUEDITONIRVS
|
|
/ HISPANO / ADVP / TVRNOV / TVM CAESO . AT / QVE ALPINIANO / TIBERIACO . MEVR / SA VNIVERSISQVE / DITIONIBVS TR / ANS RHENANIS / EXPULSO . / 1597
De spanjaarden verslagen en verdreven van Alphen, Berchem, Meurs en het hele land voorbij de Rijn, 1597
|
|
| 1599 |
 | | | Reis Argos naar Brazilie |
Voorzijde: Twee personen tegenover elkaar op landkaart, SIC . NESCIA . CEDE(RE .) FATA CIC IC IC zon met hebreeuwse tekst
Keerzijde: Zeilschip Argo, op zeil zon met hebreeuwse tekst, EN . ALTERA . QVAE (VE)HAT . ARGO
|
|
Op deze penning staat een jaartal in Romeinse cijfers: ci(c)i(c)ic. De hebreewse tekst is het woord JEHOVA. Dit zien we op veel Nederlandse rekenpenningen
De penning is geslagen in Dordrecht, ter gelegenheid van de terugkeer van de Argo na een reis naar Brazilie. De kaart op de voorzijde laat de Tielerwaard , Bommelerwaard , Maas en Waal zien.
|
|
| 1606 |
 | | | Verdrag van Middelburg |
Voorzijde: Gezicht op Middelburg, DEO VIGILATE PRO REGIONE 16 X 06
Keerzijde: Centraal gekroond wapen zeeland, daaromheen wapens provincies, ZELANDIE in veld onder het Zeeuwse schild
|
|
|
|
 | | | Middelburg |
Voorzijde: Twee millitaire kampementen, IN CASTRIS CAVE AB OMNI RE MALA (1607)
Keerzijde: Twee trompetters en een hoornist, ZELA(wapen)NDI NON EST COARCTATA MANVS DNI
|
|
|
|
| 1608 |
 | | | Dordrecht (vredespenning) |
Voorzijde: Biddende man, links hand palmtak, rechts hand zwaard, FIAT VOLV(..)AS TVA MDCVIII
Keerzijde: Pijlenbundel met S C aan weerszijden, FORTITVTA BELGICA
|
|
Na verloop van tijd hadden de Staten-Generaal moeite, om de sterke positie te handhaven. Nadat Maurits achter de IJssel was teruggeslagen (1602), waren de fondsen aan de Spaanse kant echter opgebruikt. Vanuit deze positie moest Philips vredes-onderhandelingen accepteren. In 1609 ging uiteindelijk het Twaalfjarig Bestand in, een periode van 12 jaar van wapenstilstand waarin niet (of nauwelijks) door de opstandelingen en de Spanjaarden werd gevochten. In 1621 werden de vijandelijkheden hervat.
Deze penning herdenkt de start van de onderhandelingen in Dordrecht. Op de voorzijde zien we een biddende burger, links de palmtak, rechts het zwaard. Op de keerzijde de takkenbos, symbool van het geuzenverzet.
|
|
| 1648 |
 | | | Antwerpen (Vredespenning) |
Voorzijde: Gekroond wapenschild omringd door vaandels, PHIL D.G. HISP.ET.INDIAR.REX Zc
Keerzijde: Gezicht op Munster, SVB.HOC.CLYPEO. 16 handje 48
|
|
|
|
