|
|
| 284AD |
 | | |  Diocletianus (Ant) RIC 256
|
Voorzijde: Diocletianus met stralenkroon nr, IMP DIOCLETIANUS AVG
Keerzijde: Keizer ontvangt Victoria van Jupiter met lans, (CONCORD)IA MILITVM --- TXXI in veld B
|
|
Diocletianus
De beroemde keizer Diocletianus voerde hervormingen door in de manier waarop het rijk werd geregeerd, in het geldstelsel en in het leger. Hij zag in dat het Romeinse Rijk onpraktisch groot werd om door een persoon te worden geregeerd. In AD286 stelde hij Maximianus aan als medekeizer voor het westelijk gebied. Een bekende wet en uitvinding van Diocletianus is de Wet op de Maximum Prijzen. Voor alle handelsgoederen werd een vaste maximumprijs vastgesteld !
De hervormingen van Diocletianus waren zo effectief, dat hij het zijn opvolgers gemakkelijk heeft gemaakt. Er werd soms maanden niet geregeerd..
Source: Myron - The Later Roman Empire
|
|
| 284AD |
 | | | Maximianus (Antoninianus) RIC 595 |
Voorzijde: Maximianus Herculius met stralenkroon nr, IMP C MAXIMIANVS PF AVG
Keerzijde: Keizer ontvangt Victoria van Jupiter met lans onderin altaar, CONCORDIA MIL(ITV)M ---- stip, in veld G
Overige gegevens: Exergue: dot, Veldtekens: F, Muntplaats: Rome
|
|
|
|
 | | | Maximianus (Tetradrachme) |
Voorzijde: Maximianus gelauwerd nr, MAXIMIANOC CEB
Keerzijde: Pax (Eirene) staat nl met olijftak en scepter, LH (jaar 8)
|
|
|
|
| 286AD |
 | | | Diocletianus (Tetradrachme) K61 |
Voorzijde: Diocletianus geharnast met lauwekrans nr, DIO(KLHTIANOC)CEB
Keerzijde: Adelaar loopt naar links, L in veld rechts, links ENATOV
Overige gegevens: Muntplaats: Alexandria
|
|
|
|
 | | | Carausius (Follis) RIC-360 |
Voorzijde: Carausius met stralenkroon nr, IMP CARAVSIVS PF AVG
Keerzijde: Providentia nl met cornucopia en drie korenaren in rh, PROVID AVGGG
|
|
|
|
| 287AD |
 | | | Maximianus (Follis) RIC 54b |
Voorzijde: Maximianus nr, IMP CMA MAXIMIANVS PF AVG
Keerzijde: Genius staand nl, vogeltje links, in veld E K N, GENIO POPULI ROMANI --- ANT
|
|
Hoewel Maximianus in Gallia voor rust kon zorgen, bleef Brittannia een probleem. De tegenkeizer Carausius had daar zijn eigen rijkje. Om het prestige van Maximianus te benadrukken, benoemde Diocletianus deze reeds in 286 tot keizer. Deze munt is een follis, de meest gebruikelijke denominatie tijdens de tetrarchie periode.
|
|
|
| 289AD |
 | | | Divo Claudio (Nummus) |
Voorzijde: Claudius Gothicus gesluierd nr, DIVO CLAVDIO O(PTIMO IMP)
Keerzijde: Keizer zetelt nl, (REQV)IES OP(TIN)O(R)VM MERITORVM
|
|
Deze munt is uitgegeven door de familie van Constantius (vermoedelijk Constantijn I) om te benadrukken dat Claudius II een voorvader is van de Constantini. Of dit ook feitelijk zo is, daarover zwijgt de officiele geschiedschrijving.. het geeft wel aan, dat de heldenrol van Claudius "de Gothendwinger" in de Romeinse gschiedenis nog generaties lang werd geroemd.
|
|
| 293AD |
 | | | Constantius Follis Genio |
Voorzijde: Constantius II gelauwerde buste nr, FL VAL CONSTANTIVS NOB CAES
Keerzijde: Genio met Cornucopia nl, GENIO POPVLI ROMANI --- HTA
|
|
|
|
| 293AD |
 | | | Constantius I (Ant) Km 121.5v |
Voorzijde: Constantius I met stralenkroon nr, FL VAL CONSTANTIVS NOB C
Keerzijde: Keizer links ontvangt Victoria van Jupiter, CONCORDIA MILITVM --- HA (boven de lijn)
|
|
Een numismatisch interessante munt uit de Tetrarchie is deze late Antoninianus. In het jaar nadat Constantius Caesar werd (293), begon Diocletianus een munthervorming en schafte de Antoninianus (stralenkroon) munten af. Dit stuk is dus een van de laatste Antoniniani.
|
|
| 293AD |
 | | | Galerius (2e Follis) RIC Rome 104b |
Voorzijde: Galerius gelauwerde buste nr, MAXIMIANVS NOB CAES
Keerzijde: Moneta naar links met weegschaal en cornucopia, SACRA MON VRB AVGG ET CAESS NN
|
|
|
|
| 293AD |
 | | | Galerius (Follis) K122.37 |
Voorzijde: Galerius (..Valerius Maximianus), GAL VAL MAXIMIANVS NOB CEAS
Keerzijde: Genius offert nl, CENIO POPVLI ROMANI
Overige gegevens: Exergue: HT gamma, Veldtekens: geen, Muntplaats: Heraclea
|
|
Galerius
Galerius werd in 293 door Diocletianus geadopteerd en tot Caesar gemaakt, samen met Constantius I, de vertrouweling van Maximianus. Dit is feitelijk het begin van de tetrarchie (vier-keizer periode). Galerius bestierde het Donau-gebied en Griekenland. In de verwikkelingen rond Maxentius heeft Galerius partij gekozen voor Maximianus. Hij zorgde ervoor dat Rome werd veroverd en vanaf 305 kon de tetrarchie tijdelijk worden hersteld, onder zijn leiding.
|
|
| 294AD |
 | | | Constantius I (Follis) RIC 133A |
Voorzijde: Constantius, CONSTANTIVS NOB CAES
Keerzijde: Justitia -- AQR, SAGR MONE AVVG ET GREGG
Overige gegevens: Exergue: AQP, Veldtekens: rechts III, Muntplaats: Aquileia
|
|
Constantius I
Constantius I, bijnaam Chlorus ("de bleke") was al in 284 een krachtige bondgenoot van Diocletianus in het complot tegen Carinus. Destijds verzekerde hij, als proconsul van Dalmatie, een provincie met een zeer strategische ligging. Constantius was de vader van de latere keizer Constantinus. Tijdens zijn regering werden het strenge vervolgingsbeleid tegen christenen, opgelegd door Diocletianus, enigszins gedempt.
|
|
| 294AD |
 | | | Galeria Valeria (2e Follis) K123.2 |
Voorzijde: Galeria Valeria smal portret nr, GAL VALERIA AVG
Keerzijde: Venus in lang gewaad houdt wereldbol op nl, VENRI VICTRICI --- SMTS in veld links ster rechts delta
Overige gegevens: Exergue: SMTS, Muntplaats: Thessalonika
|
|
|
|
| 294AD |
 | | | Galeria Valeria (Follis) K123.2 |
Voorzijde: Galeria Valeria nr, GAL VALERIA AVG
Keerzijde: -, (V)ENERI VICTRICI
Overige gegevens: Exergue: SMSD, Veldtekens: A rechts, Muntplaats: Serdica
|
|
Een jaar voordat Galerius in 293 tot Caesar werd benoemd, trouwde hij met de enige dochter van Diocletianus. Na de dood van Galerius in 311 raakte Galeria Valeria betrokken in de intriges rond zijn opvolging. Eerst werd ze het hof gemaakt door Maximinus, maar uiteindelijk koos ze voor de beoogd opvolger en vertrouweling van haar man, Licinius. Deze op zijn beurt was intussen beducht voor haar machtsspelletjes: Galeria werd, met haar moeder, in 315 in Thessalonica onthoofd.
|
|
| 304AD |
 | | | Constantinus (Follis) |
Voorzijde: Constantinus I gedrapeerd met diadeem nr, IMP CONSTANTINVS PF AVG
Keerzijde: Jupiter met lange scepter st nl, victoria op hand, adelaar links, IOVI CONSERVATORI AVGG NN - TS epsilon
Overige gegevens: Exergue: TS epsilon
|
|
|
|
 | | | Maximianus (Kwart-Follis) RIC VI Siscia 146 |
Voorzijde: Maximianus Herculius nr, IMP CMA MAX(IM)IANVS P(F A)VG
Keerzijde: G(EN)IO POPVLI ROMA(N)I --- SIS, Genio staand nl met cornucopia en pateria
Overige gegevens: Exergue: SIS, Veldtekens: geen, Muntplaats: Siscia
|
|
|
|
| 305AD |
 | | | Diocletianus (Follis laat) RIC VI, 56b |
Voorzijde: Diocletianus nr, DN DIOCLETIANO FELISSIMO AVG
Keerzijde: Providentia steekt hand uit naar Quies (l) met tak, PROVIDENTIA DEORVM QVIES
Overige gegevens: Exergue: TT, Muntplaats: -
|
|
Tegen wil en dank werden Diocletianus en Maximianus ingezet als tussenkeizers in de roerige jaren 304 en 305. Beiden traden definitief af op 1 mei 305. Kort na deze onrustige periode eindigt de tetrarchie. Een tijdgenoot schildert Diocletianus als volgt: de machtige en wrede keizer, nu een oude man, meer geinteresseerd in zijn tuintje in Split (het huidige Kroatie) dan in gewichtige staatsbelangen. Deze zeldzame munt toont het randschrift met de titel FELISSIMO.
|
|
| 305AD |
 | | | Maximinus II (Follis) |
Voorzijde: Maximinus II Daia kop gelauwerd nr, GAL VAL MAXIMIANVS NOB C
Keerzijde: Genio met patera en cornucopia, delta in veld, GENIO CAESARIS --- MKV
|
|
|
|
| 305AD |
 | | | Maximinus II (Follis) RIC VI 56T |
Voorzijde: Maximinus II Daia nr, CH IVHL MAXIMINIVS NOB CAES
Keerzijde: Genio nl met cornucopia en patera, GENIO CAESARIS CH ---- SMNT
Overige gegevens: Exergue: SMN gamma, Veldtekens: geen, Muntplaats: Sirmium
|
|
Maximinus II Daia
De neef van Galerius werd door Diocletianus voorbestemd om in de tweede tetrarchie Caesar te worden. Deze ambitieuze gouverneur van Egypte en Syrie verkreeg ook de titel Filius Augustorum, maar nam daarmee geen genoegen. In 310 liet hij zich door zijn legioenen tot Augustus uitroepen. Om een aanval van Licinius af te wenden, viel hij enkele door Constantinus beheerste provincies binnen. Uiteindelijk kon Constantinus in 313 afrekenen met deze intrigant.
|
|
| 305AD |
 | | | Maximinus II Daia (Kwart-Follis) RIC VI Siscia 171b |
Voorzijde: Maximinus Daia nr met lauwerkrans, (MAXIM)INVS NOB C
Keerzijde: Genio staat nl met cornucopia en patera, GENIO POPVLI ROMANI --- SIS
Overige gegevens: Exergue: SIS, Veldtekens: geen, Muntplaats: Siscia
|
|
|
|
| 305AD |
 | | | Severus II (Kwart-Follis) RIC Siscia 170a |
Voorzijde: Flavius Valerius Severus II nr, (F)L VAL S(E)VE(RV)S NOB C
Keerzijde: Staande Genio nl met cornucopia en patera, GENIO POLVLI ROMANI --- (halve maan) SIS
Overige gegevens: Exergue: SIS, Veldtekens: geen, Muntplaats: Siscia
|
|
Severus II
Flavius Valerius Severus, een vertrouweling van Diocletianus en gouverneur van Africa, kreeg in 306 de opdracht, de opstand van Maxentius te onderdrukken. Omdat zijn troepen hem niet trouw bleven, kwam Severus in 307 alleen te staan. Hij werd in datzelfde jaar in Tries Tabernae vermoord.
|
|
| 306AD |
 | | | Constantinus (Follis) RIC Sirmium 235 |
Voorzijde: Constantinus harnas scepter nl, DN CONSTA NTINVS AVG
Keerzijde: Jupiter houdt globe met daarop Victoria, IOVI CONSERVATORI --- SMN, palm links S rechts
Overige gegevens: Exergue: SMN, Veldtekens: rechts S, Muntplaats: Sirmium
|
|
Constantinus
De zoon van Constantius Chlorus en Helena noemde zich, na de benoeming van zijn vader tot Caesar, Flavius Valerius Constantinus. Bij de dood van zijn vader in Brttania in 306 riepen zijn troepen hem uit tot Augustus. In eerste instantie verlaagde Galerius die titel tot Caesar. Maxentius, op zoek naar bondgenoten in het conflict met zijn zoon Maxentius, schonk hem de hand van zijn dochter Fausta. In 308 werd Constantinus belast met het bestuur van het Westelijke gedeelte van het rijk, in eerste instantie onder Licinius.
|
|
| 306AD |
 | | | Maxentius (Follis) |
Voorzijde: Maxentius (Marcus Aurelius), IMP C MAXENTIVS PF AVG
Keerzijde: Castor en Pollux daartussen wolfin met RR, AETERNTAS AVG
Overige gegevens: Exergue: -
|
|
Maxentius
Maxentius, de zoon van Maximianus, was in Rome zeer populair. Toen Galerius, voor het eerst sinds Julius Caesar, de burgers van de stad belastingen wilde gaan opleggen, leidde Maxentius in opstand. Uiteindelijk won Maxentius het pleit, ook zijn vader werd opnieuw keizer. Door een hevige ruzie (306) ontstond de bizarre situatie dat Maximianus moest vluchten voor zijn eigen zoon. In het vijandelijke kamp koos Maximianus de machtige Constantijn als bondgenoot. Deze veroverde Rome uiteindelijk in 312 (IN HOC SIGNO VINCES), waarna Maxentius in de Tiber werd geworpen.
|
|
| 306AD |
 | | | Maximinus II (Halve Follis) |
Voorzijde: Maximinus II Daia met diadeem nr, IMP MAXIMINVS PF AVG
Keerzijde: Drie standaards, op middelste een paard, SPRQ OPTIMO PRINCIPI
Overige gegevens: Exergue: AP
|
|
|
|
| 308AD |
 | | | Licinius I (Follis) |
Voorzijde: Licinius I, IMP LICINIVS PF AVG
Keerzijde: -, IOVI CONSERVATORI AVGG (AN?)
Overige gegevens: Exergue: SIS, Veldtekens: rechts epsilon, Muntplaats: Siscia
|
|
Licinius I
Een vertrouweling van Galerius, ene Valerius Licinius, werd op de keizerconferentie van Carnuntum tot Caesar uitgeroepen. Zijn eerste taak was het afmaken van het karwei dat Galerius in 307 was begonnen: de herovering van Italie en Rome op Maxentius. Toen Galerius in 311 stierf, verlegde Licinius zijn activiteiten naar het oosten. Het was Constantinus die uiteindelijk Maxentius verdreef en hij veroverde daarmee de feitelijke sleutel van de macht: Rome. Hoewel Licinius een verdrag met Constantinus had gesloten, bleven de twee keizers nog lange tijd rivalen. Uiteindelijk werd Licinius verslagen door de legers van Constantijn in de slag bij Belgrado (316). Daarna volgde acht jaar vrede, waarna Constantijn opnieuw aanviel. Dit keer moest Licinius vluchten. Opmerkelijk en wreed is dat Constantinus in eerste instantie Licinius vrij liet na een definitieve en onvoorwaardelijke overgave in 324, maar een jaar later alsnog terechtstelde !
|
|
| 309AD |
 | | | Licinius II (Follis) |
Voorzijde: Licinius II, DN VAL LICINIVS NOB C
Keerzijde: Jupiter, PROVIDENTIA CAESS ---- INN
Overige gegevens: Exergue: SMN, Veldtekens: rechts dot daaronder Z, Muntplaats: Sirmium
|
|
|
|
 | | | Licinius I (2e Follis) K132.57 |
Voorzijde: Licinius diadeem nr, IMP LICINIVC PC AVG
Keerzijde: Sol reikt omhoog nl met in linkerhand globe, SOLI INVICTO COM(ITI) --- P * Q in veld R --- F
Overige gegevens: Exergue: SMN/SMTR
|
|
|
|
| 312AD |
 | | | LiciniusI (2e Follis) |
Voorzijde: Gedrapeerde Licinius naar links, IMP LICINIVS AVG
Keerzijde: Jupiter met Victoria op de rechterhand, IOVI CONSERVATORI AVGG, Krans links en Z rechts in veld
Overige gegevens: Exergue: P ster G, Veldtekens: R F, Muntplaats: Cyzicus
|
|
|
|
 | | | Licinius II (Follis met helm) RIC Cyzicus 18 |
Voorzijde: Licinius II Gehelmd met schild en speer nl, DN VAL LICINIVS NOB C
Keerzijde: Jupiter staat nl met Victoria op de hand, IOVI CONSERVATORI --- SMKA
|
|
|
|
