Lx Goodies muntenboek
(c) Lx Goodies 2003-2005
ref: Niceware Muntenboek
193AD
Severus-dynastie

Na de moord op Commodus in 193 AD volgde een machtsovername door Pertinax, het hoofd van de praetoriaanse garde. Na drie maanden werd deze keizer alweer uit de weg geruimd, en opgevolgd door Didius Julianus. Intussen waren door de legioenen Pescennius Niger en Clodius Albinus tot tegenkeizer uitgeroepen.

Deze zeer zeldzame munten van de vier tussenkeizers uit het crisisjaar 193 maken helaas geen deel uit van mijn verzameling !


Uiteindelijk werd het pleit gewonnen door een bondgenoot van Albinus, de noordafrikaanse veldheer Septimius Severus. Vanaf nu zouden de voorkeur van het leger en de belangen van de praetoriaanse garde een bepalende rol spelen in de opvolging.


193AD

   Septimius Severus (4e Denarius)


Voorzijde: Septimius Severus ongedrap gelauwerde buste nr, SEP SEV PERT (..)
Keerzijde: Victoria loopt met krans nl, (...) V I C (..)

193AD

   Septimius Severus (Denarius) K49.37


Voorzijde: Septimius Severus, L SEPT SEV AVG XI PART MAX
Keerzijde: Aequitas met weegschaal en hoorn, AEQUITATI AVGG

Septimius

Septimius Severus associeerde zichzelf met de Antoninus-dynastie. Hij beweerde een zoon te zijn van Marcus Aurelius. Hij veranderde de naam van zijn oudste zoon (Bassianus) in Marcus Aurelius en benoemde hem tot caesar.


194AD

   Julia Domna (Assarion)


Voorzijde: -, -
Keerzijde: -, -

194AD

   Julia Domna (Denarius) RIC 575


Voorzijde: Julia Domna, JULIA AVGVSTA
Keerzijde: Pudicitia op troon, PVDICITIA


195AD

   Septimius Severus (Diassarion)


Voorzijde: Septimius Severus buste nr, KAI L CE (..) N (..)
Keerzijde: Staande gevleugelde Eros, NIKOPOLIT(..)POCI

   Septimius (3e denarius)


Voorzijde: Gelauwerde Septimius Severus nr, SEVERVS AVG PART MAX
Keerzijde: -, RESTITVTO (..) VRBIS

197AD

   Septimius Severus (2e Denarius) RIC 185


Voorzijde: Septimius Severus, SEVERVS PIVS AVG
Keerzijde: Twee gevangenen zitten onder oorlogstrofee, PART MAX PMT RPX COS III PP

In 197 heroverde Septimius de provincie Parthia op koning Vologeases V. Dit leverde hem de titel Parthicus Maximus op.

Notitie: het militaire succes van Septimius Severus tegen de Parthen werd ook later op munten vermeld. De titel PART MAX is in veel omschriften te vinden.

198AD

   Caracalla (Denarius) K51.9


Voorzijde: Caracalla, M AUR ANTONINUS (..)
Keerzijde: Minerva (?), (...) RPETVA

Caracalla

Het bewind van Bassianus (Caracalla) steunde uitsluitend op het leger. De moord- en plundertochten in Noord-Afrika en in het midden-oosten leverden Rome niet meer prestige, alleen meer vijanden. Dit werd uiteindelijk ook ingezien door de Senaat en de hogere officieren. In 218 werd Caracalla na een complot van binnenuit om het leven gebracht.

198AD

   Geta (Denarius) K53.22


Voorzijde: Geta, P SEPTIMIUS GETA CAES
Keerzijde: Genius offert bij drievoetig altaar, PONTIF COS II

Geta

Geta, de jongste zoon van Septimius Severus, was duidelijk populair. Zijn vredelievende inslag en stabiele karakter gaven volk en senaat het gevoel dat hij geschikter was voor het keizerschap dan zijn broer Bassianus (Caracalla). De rivaliteit tussen de broers culmineerde uiteindelijk in de moord op Geta in 212, een jaar na de dood van zijn vader.

202AD

   Plautilla (Denarius) RIC 361


Voorzijde: Gedrapeerde buste Plautilla nr, PLAVTILLA AVGVSTA
Keerzijde: Plautilla (l) en de keizer (r) schudden de hand, PROPACO IMPERI

   Caracalla (AE28 Pautalia)


Voorzijde: Gedrapeerde en gelauwerde buste Geta nr, (AVT XM AVP GET) ANTONEINOC
Keerzijde: Hera met lange scepter staat nl, reikt patera nl, OVAPILGPAVT

209AD

   Geta (geplateerde denarius)


Voorzijde: Geta nr, SEPTIMIVS GETA CAES
Keerzijde: -, (FEL)ICITAS TEMPO(R)

De tijd ontmaskert een contemporaine vervalsing. Deze munt heeft oorspronkelijk een zilverlaagje gehad, is dus geplateerd geweest. Door gebruik of door slijtage in de bodem is deze laag verdwenen. Het vervaardigen van verzilverde koperen denarii was gedurende lange perioden in de romeinse geschiedenis gebruikelijk (de legioensdenarius). In de tijd van de severi zien we meestal barbaarse imitaties, of vervalsingen uit romeinse ateliers (de Limes-Denarius). De kleine doorsnede van dit muntje wijst op het eerste, de portet-stijl op het tweede. Dus raad maar.

212AD

   Caracalla (denarius Annona) RIC 195


Voorzijde: Oud portret Caracalla gelauwerd nr, ANTONINVS PIVS AVG BRIT
Keerzijde: Zittende Annona nl met Cornucopia, aren en modius, PM TRP XV COS III PP

217AD

   Macrinus (Tetrassarion)


Voorzijde: Macrinus, -
Keerzijde: -, -

Macrinus

Senaat en leger hadden hun geduld met Caracalla opgebruikt. Garde-prefect Macrinus organiseerde het complot en de moord op Caracalla. Deze tussenkeizer was afkomstig uit Mauretanie. Toen zijn verldtocht tegen de Parthen ongunstig verliep en Macrinus zich terugtrok naar Antiochia, maakte Julia Maesa van het moment gebruik om een echte Severus uit de hoge hoed te toveren. In 218 verloor Macrinus de slag bij Immo.

218AD

   Elagabalus (Assarion)


Voorzijde: Gelauwerd portret Elagabalus nr, AVT K M AVP ANTWNINOC
Keerzijde: Drie sterren in crescent, MARKIANOPOLITWN

Macrinus werd dus verslagen en moest een nadelige vrede sluiten. Ook sloot hij een dure vrede met de Armeniërs en de Daciërs. Iulia Domna, de moeder van Caracalla, en Iulia Maesa, haar zus, besloten om Macrinus uit de weg te ruimen. Ze lieten het leger op 15 mei 218 Maesa's kleinzoon Elagabalus (14 jaar oud) tot keizer uitroepen.

218AD

   Elagabalus (denarius nr3) K34


Voorzijde: Elagabalus nr, IMP ANTONINVS PIUS AVG
Keerzijde: Victoria nl draagt guirlande, VICTORIA AVG
Overige gegevens
: Metaalsoort: geplateerd geweest

Elagabalus

Toen Elagabalus op 14-jarige leeftijd keizer werd, heette hij Varius Avitus Bassianus. Hij was de hogepriester van een Syrische zonnecultus. Zijn afkomst is in nevelen gehuld: het is onduidelijk of hij een zoon, of geadopteerde zoon, was van Caracalla en Julia Soaemias. Grootmoeder Julia Maesa heeft een dubieuze rol gespeeld in de machinaties om Elagabalus uit te roepen tot een 'echte' Severus..

218AD

   Elagabalus (Denarius) RIC 56


Voorzijde: Elagabalus, IMP ANTONINVS PIVS AVG
Keerzijde: Abundantia, ABVNDANTIA

Elagabalus, ook bekend als Heliogabalus, was de enige Severus-kandidaat die de Julia's konden vinden. De jonge keizer (14) werd beroemd om zijn extravagante kledingstijl en introduceerde een zonnecultus aan het Romeinse hof. Opvallend en zeer controversieel was zijn huwelijk met de Vestaalse maagd Julia Aquilia Severa (rechts)

218AD

   Elagabalus (tweede D3)


Voorzijde: Elagabalus nr, IMP ANTONINVS PIVS AVG
Keerzijde: Victoria nl, VICTORIA AVG
Overige gegevens
: Metaalsoort: geplateerd geweest

   Elagabalus en Maesa (AE24 Markianopolis)


Voorzijde: Elagabalus en Julia Maeasa tete a tete, AVT K M AYPH ANTWNEINOC IOVLIA MAICA
Keerzijde: Nemesis Aequitas met weegschaal en cornucopiae, aan haar voeten een wiel, VP CEPG TITIANOY MARKIANOPOLITWN

218AD

   Julia Maesa (Denarius)


Voorzijde: Julia Maesa, IVLIA MAESA AVG
Keerzijde: Pudicitia zittend, PVDICITIA

De spin in het web van de Severus-dynastie, Julia Maesa, was een zuster van de keizerin Julia Domna en de grootmoeder van de latere keizers Alexander als Elagabalus. Na de zelfmoord van Julia Domna nam zij de leiding over de familie. Macrinus liet deze vrouw uit Rome verbannen. Uiteindelijk is Macrinus in Syrie vermoord bij een rebellie in Emese, de stad waar Julia Maesa resideerde. Bij het volk was Julia Maesa zeer polulair.

218AD

   Julia Soaemias (Denarius) K60.7


Voorzijde: Julia Soaemias, IVLIA SOAUMIAS AVG
Keerzijde: Venus, VENVS CAELESTIS

Toen de erkenning van Elagabalus eenmaal was geregeld, trok Julia Soaemias, de moeder van Elagabalus, met groot vertoon de stad Rome binnen en installeerde zich in de senaat. Deze machtsbeluste dame had zeer grote invloed op de gang van zaken in de regering. Ze werd samen met haar zoon in 222 door het volk van de stad Rome gelynchd.

219AD

   Julia Paula (Billon-denarius)


Voorzijde: Julia Paula, IVLIA PAVLA AVG
Keerzijde: Zittende Concordia, een ster, CONCORDIA

Julia Paula was de eerste vrouw van Elagabalus. Als lid van een vooraanstaande Syrische familie was zij ongetwijfeld voor de dames Julia een welkome aanvulling van de clan. Probleem was dat het karakter van deze verstandige en nuchtere vrouw niet aansloot bij de extravagante stijl en ongeremde levenslust van haar echtgenoot. Althans, dat zegt de geschiedschrjving... Misschien gunden de dames elkaar het licht niet in de ogen, want reeds na een jaar verliet Julia Paula gedwongen het hof en werd ze van al haar titels beroofd. Munten van Julia Paula zijn dan ook zeldzaam.

221AD

   Alexander Severus (Kl.Br)


Voorzijde: Alexander Severus, APTALEZANAA
Keerzijde: NIKAIE tussen spijlen, -

Alexander

Om de opvolging binnen de Severus-clan veilig te stellen, zorgde Julia Maesa ervoor dat Alexianus Bassianus, een neef, door Elagabalus in 221 werd geadopteerd. Ondanks een aanvankelijk wantrouwen slaagde Alexander er binnen korte tijd in het vertrouwen van senaat en volk te winnen. Nadat Elagabalus in 222 was vermoord, was hij de logische opvolger. Het fragiele portret van Alexander Severus op deze munt is een mooi voorbeeld van Griekse artistieke invloed op de provinciemunten uit Nicea.


The subtle portrait of Alexander Severus illustrates Greek influences that played a role in the Nicea coinage.

221AD

   Julia Mamaea (Denarius) K64.9


Voorzijde: Julia Mamaea, IVLIA MAMAEA
Keerzijde: Pietas offert aan altaar, PIETAS AVGVSTAE

De jongste dochte van Julia Maesa was de moeder van Alexander Severus. Tijdens zijn bewind had Julia Mamaea grote invloed op het beleid. Zij vergezelde de keizer zelfs op zijn veldtochten. Met de regering van Alexander Severus wordt het tijdperk van de Severii afgesloten. Bij een complot door officieren onder leiding van Maximiminus worden Julia Mamaea en haar zoon in 235 vermoord.

222AD

   Alexander Severus (2e KlBr)


Voorzijde: Alexander met stralenkroon nr, IMP CEV ALESANDROC (A)
Keerzijde: NIKAEI tussen spijlen, --- Omega N

   Alexander Severus (Nikae 2)


Voorzijde: Gelauwerd portret Alexander Severus nr, IMP CL ALEXANDROC M
Keerzijde: Drie standaards, NI KAI EA tussen spijlen van de standaards

222AD

   Alexander Severus (Sestertius) RIC IV/2 468


Voorzijde: Alexander Severus nr, IMP CAES M AVR SEV ALE[XANDER] [AVG]
Keerzijde: Keizer offert nl S - C, [PM T]RP VI COS II PP

   JuliaMamaea (AE24)


Voorzijde: Julia Mamaea gedrap en diadeem nr, IVLIA MAMAEA AVG
Keerzijde: Justitia met Patera en scepter, COL (..) AC DEVLT

233AD

   Julia Mamaea (2e denarius)


Voorzijde: Julia Mamaea nr, IVLIA MAMAEA AVG
Keerzijde: Zittende Feicitas nl, FELICITAS PVBLICA





(c) Lx Goodies 2003-2005

counter stats

Stats