|
|
| 27BC |
 | | |  Augustus (prov AE22) RPC 129
|
Voorzijde: Octavianus Augustus, buste naar links, (CERAI?) PERM AVG
Keerzijde: Lauwerkrans langs de rand, tekst in veld, in veld COLONIA VPATRICIA
|
|
Augustus
Octavianus Augustus, de geadopteerde zoon van Julius Caesar, maakte deel uit van het tweede Triumviraat van de Republiek. Door zijn overwinning in de zeeslag bij Ticium in 30vChr was zijn belangrijkste tegenspeler Marcus Antonius buitenspel gezet. Vanaf dat moment kon Augustus zijn keizerlijke ambities definitief doorzetten.
Het Iberisch schiereiland, waar deze bronzen munt vandaan komt, was ver voor de tijd van Augustus al onder controle van de Romeinse Republiek. Colonia Patricia is de romeinse aanduiding voor de stad Cordoba. De munten van keizer Augustus zijn niet altijd gemakkelijk te dateren. Aan het jonge portret te zien, is deze uitgegeven in het begin van de regeringsperiode.
|
|
| 20BC |
 | | | Ligatuur-klop (nr 642) |
Voorzijde: Claudius (?) naar rechts, Klop spiegelbeeld P met kruis
Keerzijde: -, -
|
|
De bronsmunten van de Julio-Claudische dynastie hebben mogelijk 200 jaar gecirculeerd. In de late Julisch-Claudische tijd en in de daarop volgende honderd jaar was het de gewoonte, om bronsmunten te voorzien van een klop of stempel. De functie van dit merkteken is niet altijd duidelijk. We vermoeden dat het stempel werd aangebracht om de geldigheid van de munten te bevestigen. Dit is beweerd op basis van het feit dat bronzen met een klop over het algemeen zeer ver zijn afgesleten, dus lang hebben gecirculeerd. Een andere mogelijkheid is, dat een klop te maken heeft met geld-uitdelingen. Er zijn zeer veel verschillende inslagen bekend. Meestal gaat het om een paar letters met een afgekorte keizernaam (TI-CA). In dit geval gaat het om een zogenaamde ligatuur-klop, dus een soort logo. Deze klop dateert uit de tijd van Marcus Aurelius, dat is alles wat erover bekend is. De onderliggende munt is een Julio-Claudische Semis. Uit de tijd van Hadrianus zijn portret-kloppen bekend.
|
|
| 20BC |
 | | | Augustus (As) Km2.103 |
Voorzijde: Augustus buste nr, (..)MA(..) linksom
Keerzijde: Altaar Lugdunum (?), -
|
|
|
|
 | | | Agrippa (As) |
Voorzijde: Agrippa ongedrap buste nl, M AGRIPPA L A E COS
Keerzijde: Staande Jupiter nl, S C
|
|
|
|
| 4BC |
 | | | Augustus (Denarius) RIC-207 |
Voorzijde: Augustus (Octavianus), (..) E PATER PATRIA
Keerzijde: Caius en Lucius, (..) ESI PRINC IVVENT
|
|
Augustus bouwde een legerkamp in Nijmegen, om precies te zijn op de Kopse Hof, strategisch gelegen op de Beekse heuvelrug. Vanaf deze positie kan men uitkijken over het gebied tussen de Waal en de Duitse grens, de huidige Ooy-polder. Er zijn in dit kamp Romeinse, barbaars-Romeinse en Keltische munten gevonden. Augustus opvolger Tiberius richtte een stadspeiler op: een stenen monument van drie meter hoog, vermoedelijk ter bevestiging van de status van Nijmegen als een civiele Romeinse nederzetting. Voor insiders en plaatsgenoten.. deze prachtige denarius is gevonden bij het uitbaggeren van een sloot naast de McDonalds tussen Nijmegen en Malden.
|
|
| 7AD |
 | | | Augustus en Agrippa (As) RIC 159 |
Voorzijde: Agrippa en Augustus, in veld IMP
Keerzijde: Krokodil en palmboom, in veld COL NEM
|
|
Deze as is uitgegeven door de Colonia Nemensis, de romeinse nederzetting in het huidige Nimes in Zuid-Frankrijk. Dit is geen zeldzame munt: de Nemensis-As is in vele variaties in heel Noord-Europa verspreid, zoals dit exemplaar, gevonden bij nieuwbouw in de wijk Rode Dorp in Nijmegen.
De beeltenis op de voorzijde symboliseert de vriendschap tussen Augustus en Agrippa en de samenwerking bij de verovering van Egypte. Inwoners van Nemensis ten tijde van de uitgifte van deze as (7-9 tot 10nC) waren veteranen van deze strijd. De krokodil op de keerzijde herinnert aan de strijd in Afrika.
|
|
| 9AD |
 | | | Augustus (VARUS klop) RIC 230 |
Voorzijde: Augustus Octavianus (Klop: VAR), PONT (...)
Keerzijde: de uitvergrote klop: V-AR verticaal ineen, -
|
|
Er zijn sterke aanwijzingen dat het stempel VAR (Varus) op assen van Augustus en Tiberius voorkwam, op soldij uitgekeerd aan soldaten in de buurt van Nijmegen en Tiel. Om precies te zijn, romeinen van het Xe legioen. Hun commandant was Lucius Varus. Van deze persoon, mogelijk een zelfbenoemde tegenkeizer rond het jaar 9, zijn ook enkele munten bekend. Blijkbaar was de omgeving van Nijmegen reeds in de Romeinse tijd een wereldje apart ! Deze as van Augustus laat de "klop" van Varus zien, een logo van de letters V, A en R. Voorzover ik weet is dit tevens het oudste logo in het latijnse alfabet.
|
|
| 14AD |
 | | | Tiberius (Leg.denarius) |
Voorzijde: Tiberius, TI CAE(S DIVI) F AVGVSTVS
Keerzijde: Keizerin zittend nr, PONTIF (MAX)
|
|
Tiberius
Tiberius was niet populair. Zoals zovelen die hem zouden opvolgen was hij voornamelijk bezig met het uit de weg ruimen van tegenstanders. Bij Tiberius was het bovendien niet altijd duidelijk waarop de beschuldigingen waren gebaseerd. Germanicus heeft de paranoia van zijn machtige broer niet overleefd. De vrouw op de achterzijde is Livia, moeder van Tiberius en vrouw van Augustus
|  |
| De Stadspilaar van Nijmegen is opgericht door keizer Tiberius, ter bevestiging van de overwinningen van Germanicus (een politiek doel), maar wellicht ook.. om de status van Oppidum Batavorum aan te geven. |
| |
|
|
| 14AD |
 | | | Tiberius (Sestertius) K13,RIC19 |
Voorzijde: Zittende keizer met stralenkroon nl, (CIVITATABIS ASIAE RESTITVTIS)
Keerzijde: S . C, TI C(AES) DIVI AVG F AVGVSTI PM TRPOT XXIII
|
|
De band tussen Tiberius en Nijmegen is ontstaan, door de legende dat deze keizer als kleine jongen het kamp op de Kopse Hof en de nederzetting heeft bezocht. Op de Nijmeegse Stadspilaar vinden we Tiberius afgebeeld als goede vader, die de burger gerust kon stellen. Het gedeelte van de stele met deze voorstelling was zo geplaatst, dat men zijn arm kon aanraken. Dit is ook geruime tijd massaal gebeurd, dat is te zien aan de slijtage op dat gedeelte. De keizer had in het rijk een soort idool-status.
In deze tijd was de Sestertius een grote, logge bronsmunt. Het exemplaar links is gevonden door een detector-amateur op de Kopse Hof in Nijmegen. Veel is er niet meer op te zien, alleen de belettering maakt de munt determineerbaar.
|
|
| 15AD |
 | | | Germanicus (As) |
Voorzijde: Caius Julius Caesar Germanicus n.l., (GERMANICVS CAESAR TI AVG F DIVI AVG N)
Keerzijde: SC in veld, C CAESAR GERMANICVS VS PON MTR POT
|
|
Germanicus
Germanicus, de vader van Caligula, was net als Claudius een zoon van Brutus, de broer van Tiberius. Hiermee is de ruggegraat van de Claudische dynastie weergegeven, zoals door Augustus voorzien. De persoon van Germanicus, ogenschijnlijk in een sleutelpositie, is door vroege historici schromelijk overschat. Na weinig succesvolle operaties in Germania moest Tiberius zijn onfortuinlijke neef terugroepen naar Rome. Daar was zijn politieke invloed gering. Mogelijk stierf Germanicus in 19AD door een complot waarbij Tiberis zelf was betrokken. Althans.. dat was de mening van zijn vrouw Agrippina.
|
|
| 37AD |
 | | | Caligula (As) RIC 38 |
Voorzijde: Caius Caesar Germanicus (Caligula), CAESAR AVG GERMANICVS PON MTR POT
Keerzijde: Vesta op troon, scepter en offerschaal, VESTA - SC -
|
|
 | Dit kaartje laat de ligging zien van Oppium Batavorum, een belangrijke Romeinse nederzetting in het huidige centrum van Nijmegen. Veel Romeinse munten uit de eerste eeuw zijn gevonden in dit gebied. Daarvoor was de Romeinse vestiging in Nijmegen vooral militair. Later werd ook het gebied aangegeven met (4) een civiele vestigingskolonie. |
Caligula was de jongste zoon van Germanicus en Agrippina Senior. Als kind groeide hij op in de direkte nabijheid van de oorlog. De naam Caligula verwijst naar een militaire veldlaars. Na de moord op zijn ouders zorgde Antonia ervoor dat hij de oogappel van Tiberius werd. Toen Caligula in 37 Tiberius opvolgde was hij bij de senaat en het volk populair. Dit veranderde toen de spoken uit het verleden de kans kregen terug te keren: na een ziekte, vermoedelijk een attack, was zijn persoonlijkheid onherkenbaar veranderd.
|
|
| 41AD |
 | | | Claudius (Dupondius) K12 |
Voorzijde: Claudius nl, CLAVDIVS CAESAR AVG (PM TRP IMP)
Keerzijde: Ceres zittend nl met korenaar en fakkel, CERE(S AVG)VST(A)
Overige gegevens: Metaalsoort: brons
|
|
Claudius
Tiberius Claudius Drusus werd geboren op 1 augustus 10 v.Chr. te Lugdunum (Lyon) als jongste zoon van Nero Claudius Drusus (de broer van keizer Tiberius) en Antonia de Jongere (een dochter Marcus Antonius en Augustus' zuster Octavia). Hij was dus een achterneef van keizer Augustus. Toen zijn broer Germanicus, oorspronkelijk Tiberius Claudius Nero genaamd, in 4 n.Chr. door Tiberius werd geadopteerd en daarmee overging van het Claudische naar het Julische geslacht, ruilde Claudius zijn eigen bijnaam (Drusus) met die van zijn broer (Nero). Voortaan heette hij dus Tiberius Claudius Drusi Germanici filius Nero Germanicus, meestal vereenvoudigd tot Tiberius Claudius Nero Germanicus.
|  |
|
|
| 41AD |
 | | | Claudius (Quadrans) |
Voorzijde: SC, COS DES (?)
Keerzijde: Modius, TI CLAVDI(VS CAESAR AVG)
|
|
|
|
| 41AD |
 | | | Claudius I (As) RIC 100 |
Voorzijde: Claudius (As) portret nl, CLAVDIVS CAESAR AVG PM
Keerzijde: Minerva met schild nr, (...) S - C
|
|
Ti. Claudius Nero Germanicus was de vierde keizer van de JulioClaudische dynastie. Zijn regering is belangrijk geweest, omdat hij met diplomatie en zonder aanziens des persoons talentvolle mensen aan het hof wist te binden. Ook uit de lagere klassen recruteerde hij zijn adviseurs.
Claudius heeft tijdens zijn regering definitief een voet aan de grond in Brittania. In 43 n.Chr. staken vier legioenen het Kanaal over. Dit leger, zo'n 40.000 man sterk, stond onder de leiding van Aulus Plautius. De Romeinen veroverden Colchester (Camulodunum) en een aantal andere gebieden. In 44 werd het leger teruggetrokken.
|
|
| 54AD |
 | | | Nero (As) RIC 13 |
Voorzijde: Nero Claudius Caesar, IMP NERO CAESAR AVG PMAX TRPPP
Keerzijde: Genius met hoorn des overvloeds, GENIO AVGVSTVS
|
|
Nero
In de geschiedschrijving heeft Nero weinig positieve recenties. Traditioneel kijken we naar Nero als de brute keizer die de eerste gelovigen voor de leeuwen wierp. Deze visie is oppervlakkig en doet geen recht aan de geschiedenis als wetenschap en aan Nero als persoon. De keuze door Claudius om Nero als zijn opvolger te bestemmen inplaats van zijn eigen zoon geeft aan, dat Nero welzeker talenten bezat. Evenals Claudius was Nero een filosoof. Zijn keizerschap begon dan ook voortvarend. Deze periode heeft echter niet lang geduurd: in de Romeinse geschiedschrijving zien we Nero in de loop van zijn keizerschap steeds meer figureren als een zwakke keizer: een ijdeltuit, die meer belangstelling had voor zijn Poppeia, de muziek en zijn feesten, dan voor de dagelijkse gang van zaken in het keizerrijk.
|
|
| 54AD |
 | | | Nero (Sesterius) RIC 147,148 |
Voorzijde: Nero gelauwerde buste naar rechts, (NERO CL)AVD CAESAR AVG GER (PM TRP IMP)
Keerzijde: Triomfboog met boven Nero in Quadriga, links standbeeld in nis, S - C in veld
|
|
Nero heette oorspronkelijk Lucius Domitius Ahenobarbus.
|
|
| 69AD |
 | | | Sebastropol RPC-1616 |
Voorzijde: buste Vitellius nl, (..)OS GER(M..)
Keerzijde: Globe omkransd door parelsnoer, binnenring, MACEDON SEBAS(..)
|
|
De burgeroorlog
Na het uit de weg ruimen van Nero brak een paleis-revolutie uit, die later de vorm aannam van een burgeroorlog. De loyaliteiten lagen in deze tijd verdeeld. De provincie Macedonia was in deze tijd loyaal aan Vitellius.
|
|
| 69AD |
 | | | Vitellius (Denarius) RIC 36 - R, Caes, Tarraco, mei-juni 69 |
Voorzijde: Vitellius nr, VITELLIUS (IMP GERM)AN
Keerzijde: Victoria schild houdend, met daarop SPRQ, VICTORIA AVGVSTI
|
|
Na Nero ontstonden twisten over de opvolging. Bij diens zelfmoord in 68 werd eerst Galba door de senaat geinstalleerd. Op 2 januari 69 werd Vitellius door zijn troepen tot keizer uitgeroepen. Ook Vespasianus mengde zich in de strijd. De burgeroorlog duurde nog een jaar. Uiteindelijk is Vespasianus in december 69 als winnaar uit de strijd gekomen. Vitellius werd door het volk gelyncht en in de Tiber geworpen.
| |
|
|
